Masz serwer Linux i chcesz uruchomić na nim aplikację graficzną, ale siedzisz przed Windows? Przedstawiam kilka rozwiązań.

W starszym wpisie opisywałem X11 forwarding w kontekście sterowania maszyną CNC — tamto podejście opierało się na bezpośrednim ustawianiu zmiennej DISPLAY i otwarciu portów 6000-6010 w firewallu. W tym poście pokazuję cztery metody, w tym bezpieczniejszy wariant X11 tunelowany przez SSH, który nie wymaga otwierania dodatkowych portów.

Porównanie metod

Metoda 1 — X11 over SSH + VcXsrv

Najprostsza opcja. Protokół X11 pozwala przesyłać okna aplikacji graficznej przez tunel SSH. Na Windows potrzebujesz serwera X — najczęściej VcXsrv.

Konfiguracja serwera Linux

Edytuj /etc/ssh/sshd_config i upewnij się, że X11 forwarding jest włączony:

X11Forwarding yes
X11DisplayOffset 10
X11UseLocalhost yes

Zainstaluj wymagane pakiety i zrestartuj SSH:

sudo apt install -y xauth x11-apps
sudo systemctl restart ssh

Konfiguracja Windows

1. Pobierz i zainstaluj VcXsrv.
2. Uruchom XLaunch z parametrami:
   • Multiple windows — każda aplikacja w osobnym oknie
   • Display number: 0
   • Start no client
   • Zaznacz Disable access control
3. Zapisz konfigurację do pliku .xlaunch.

Połączenie

ssh -X user@serwer.lan # Podstawowe połączenie X11
ssh -X -C user@serwer.lan # X11 z kompresją
ssh -Y user@serwer.lan # Trusted forwarding — mniej restrykcyjne

Test — po połączeniu uruchom:

xclock &     # powinno otworzyć zegar na pulpicie Windows
xeyes &      # klasyczne oczy śledzące kursor

Rozwiązywanie problemów

Metoda 2 — X2Go

X2Go to rozwiązanie oparte na protokole NX, które kompresuje obraz znacznie lepiej niż czyste X11. Pozwala na zawieszanie i wznawianie sesji, możesz odłączyć się od serwera, a po ponownym połączeniu wszystko jest tam, gdzie je zostawiłeś.

Konfiguracja serwera Linux

sudo apt install -y x2goserver x2goserver-xsession
sudo apt install -y xfce4 xfce4-terminal # Zainstaluj lekkie środowisko graficzne

Konfiguracja Windows

1. Pobierz X2Go Client i zainstaluj.
2. Utwórz nową sesję:
   • Host: adres serwera (np. serwer.lan)
   • Login: twój użytkownik
   • Session type: XFCE

Tryby pracy

X2Go może pracować w dwóch trybach:

Metoda 3 — VNC

VNC działa inaczej niż X11 forwarding — zamiast przekazywać pojedyncze okna, tworzy wirtualny pulpit na serwerze i przesyła obraz tego pulpitu do klienta. Pulpit istnieje niezależnie od połączenia — możesz się rozłączyć i wrócić później.

Konfiguracja serwera Linux

sudo apt install -y tigervnc-standalone-server tigervnc-common xfce4

# Ustaw hasło VNC
vncpasswd

# Utwórz plik xstartup — określa co VNC ma uruchomić
mkdir -p ~/.vnc
cat > ~/.vnc/xstartup << 'EOF'
#!/bin/bash
unset SESSION_MANAGER
unset DBUS_SESSION_BUS_ADDRESS
exec startxfce4
EOF
chmod +x ~/.vnc/xstartup

# Uruchom serwer VNC na display :1
vncserver :1 -geometry 1920x1080 -depth 24 -localhost no

# Otwórz port w firewallu
sudo ufw allow 5901/tcp

Aby zatrzymać serwer:

vncserver -kill :1

Połączenie z Windows

Pobierz dowolny klient VNC — np. TigerVNC Viewer lub RealVNC Viewer. Połącz się na adres serwer.lan:5901.

Metoda 4 — xRDP

xRDP pozwala łączyć się z serwerem Linux za pomocą wbudowanego w Windows klienta Podłączanie pulpitu zdalnego (mstsc). Zero dodatkowego oprogramowania po stronie Windows.

Konfiguracja serwera Linux

sudo apt install -y xrdp xfce4

echo "xfce4-session" > ~/.xsession

sudo systemctl enable xrdp
sudo systemctl start xrdp
sudo ufw allow 3389/tcp

Połączenie z Windows

1. Otwórz Podłączanie pulpitu zdalnego (Win+R → mstsc).
2. Wpisz adres serwera: serwer.lan.
3. Zaloguj się swoimi danymi z serwera Linux.

Rozwiązywanie problemów